Basınçlı Hava
Pnömatik
sistemlerin, endüstriyel alanda kullaniminin gün geçtikçe artmasi bu sistemlerde
kullanilan basinçli havanin hazirlanmasinin önemimi artirmaktadir.
Bugün
birçok sanayi basinçli hava sistemlerini kullanmaktadir. Buralarda basinçli
hava; birçok aleti, en çok da pnömatik silindirleri, kumanda edebilmek için
tercih edilmektedir. Basınçlı hava, normal atmosferik çevre havasından elde
edildiğinden su buharı durumunda nem içerir. Su miktarı sıcaklıkla değişir. Hava
ne kadar sıcaksa o kadar fazla miktarda su buharı taşıyabilir. Bu nem, kontrol
edilmediği taktirde basınçlı hava tesisatı içinde sıvılaşır ve birçok problem
çıkmasına sebep olur. Atmosferden emilen hava içindeki tozlar ve kompresörden
katılan yağlama yağı, beraberce, oldukça zarar verici bir macun oluştururlar. Bu
macun, contaları etkiler, bozar havalı el aletlerine zarar verir, kontrol ve
ölçme enstrümanlarının yanlış çalışmalarına yol açar. Pnömatik
kontrol ve is elemanlarinin birer “su hidroligi” araci haline gelmeden önce
havanin kurutulmasi gerekir. Kurutma; basinçli hava hazirlanmasinin en önemli
safhasidir. Havanin iyi hazirlanmis olmasi pnömatik araçlari ve hatlari
korozyondan korur. Çiy noktasi sicakligi havanin kurutulmasinda bir ölçüdür
Basinçli havanin sicakligi yükseldikçe tutabilecegi su miktari artar (doyma
miktari).
Hava'daki Nem
Kuru hava
ve su buharinin karisimi nemli havayi olusturur. Havanin nem tutabilmek için
belli bir sınırı vardir. Bu sınırı barometrik basinca ve hava sicakligina
baglidir. Eger, cam üzerindeki hava sogursa su buhari, cam üstünde yogunlasir.
Yogunlasmanin basladigi nokta ise “çiy noktasi” ve “basinç çiy noktasi” olarak
adlandirilir.
Bağıl Nem
Bagil nem
; havanin gerçek nemi ve
mümkün olan en yüksek nem (doyma) arasindaki iliskiyi
gösterir.
Wrel=[Mutlak
Nem (f) / Doyma Miktari (fmax) ] x
100 (%)
En Yüksek Nem (fmax) (g/m3)
Belli bir sicaklikta 1 m3
havanin
tutabilecegi maksimum su miktaridir (doyma miktari).
Mutlak Nem
1 m3
hava içerisindeki gerçek su miktaridir
Kuru hava istenmesine ragmen pratikte
hava çok nadir tamamen kuru olarak bulunur. Normalde bagil kuru hava
yetersizdir. Çiy noktasi sicakligi ölçüdür. Uluslararasi kalite standartlari
basinçli hava için 6 farkli nem
nitelik grubu belirlemistir.
Kompresörden
Çıkan
Hava
20
C'deki %70 bağıl nem
taşıyan her 8000 m3/min.
hava ile kompresöre
100 lt civarında su
girer. Bu ortalama
75KW'lık bir
kompresörün 10
saatlik
kapasitesidir. Şayet
söz konusu hava 7
bar'a kadar
sıkıştırılırsa bu
buharın %82'si
yoğuşmuş su olarak
devreye gider ( 82
lt Yağlı Su)
Çiy
Noktası
Çiy noktasi;
sicaklik skalasinda
havanin su buharina
doydugu noktadir.
Diger bir deyisle,
nem %100’dür.
Sicaklik bu degerin
altina düsmeye
basladigi zaman
yogunlasma görülür.
Donma sicakliginin
altinda ise buz
olusur. Bu olayin,
akis karakterinde ve
pnömatik devre
elemanlari üzerinde
önemli etkisi vardir.
Çiy noktasi düstükçe,
havanin tutabilecegi
su miktari azalir.
Çiy noktasi; “bagil
nem”, sicaklik, ve
basinç degiskenleri
ile tanimlanir:Sicaklik
arttikça, daha çok
su tutulur. Basinç
arttikça, daha az su
tutulabilir.
Basınçlı Hava
Çiy Noktası
Basınç çiy noktasi,
farkli hava
kurutucularinin
karsilastirilmasinin
daha kolay
yapilabilmesi için
kullanilir. Bu
sicaklik; uygun
isletme basincina
uygulanacak çiy
noktasi sicakligidir.
Eger basinç,
atmosfer basincina
birakilirsa hava
genisler. Bu nedenle
sabit sicaklikta,
atmosfer
basincindaki havanin
çiy noktasi, basinç
çiy noktasindan daha
düsüktür. Örnegin
havanin basinç
altında çiy noktasi
+3°C ise çevre
sicakligi bu degerin
üzerinde oldugu
sürece su
yogunlasamayacaktir.
Yogunlasma ancak
sicaklik +3°C’nin
altinda oldugu zaman
gerçeklesecektir.
|
