Basınçlı Hava Kurutucu
         

search

sitemape

+90 322 428 90 28  +90 533 648 76 55

SSS !
Hava Nasıl Kurutulur ?
 

 

Hava; sıkıştırma islemi süresince ısınır, sıkıştırma bittikten hemen sonra da soğumaya baslar. Bunun sebebi; kompresörün, basıncı P1’den P2’ye çıkarabilmek için enerji vermesidir. Böylece sıcaklık da T1’den T2’ye yükselir Hava daima bir miktar su buharı içerir. Ancak hava; “doyma seviyesi”ne kadar sınırlı miktarda su tutabilir. Su; hava tüketen elemanlara ulaşmadan önce mümkün mertebe çok suyun yogunlaştırılmasi istenir. Hava yağlı ise basınçli bir hava/yag karışımı oluşur. Bu yağ; basınçlı havadan bir yağ tutucu ile ayrılmalı ve yeniden soğutulmalıdır. Pnömatik kontrol ve iş elemanlarının birer “su hidroliği” aracı haline gelmeden önce havanın kurutulması gerekir. Kurutma; basınçlı hava hazırlanmasının en önemli safhasıdır. Havanın iyi hazırlanmış olması pnömatik araçları ve hatları korozyondan korur. Çiy noktası sıcaklığı havanın kurutulmasında bir ölçüdür.Basınçlı havanın sıcaklığı yükseldikçe tutabileceği su miktarı artar (doyma miktarı).

 Havanın kurutulması için birçok yöntem vardır. Çoğu durumda soğutarak kurutma yeterlidir. Basınçlı hava bir soğutma maddesi ile soğutulur ve su buharı yoğunlaşır. Basınçlı çiy noktası +1. 5 °C civarındadır. İsletme sıcaklığı +3 °C altına düşmediği sürece basınçlı hava şebekesinde su görülmez. Soğutarak kurutma basınçlı hava üretiminin maliyetinin %3’üne denk gelir. Bunun için, soğutma maddesinin hızının kontrol edilebildiği  kompresörler kullanılmaktadır. Böylece soğutulacak havaya uygun miktarda akışkan madde yollanır. Diğer bir kurutma yöntemi de aşırı sıkıstırma dır (yüksek basınçta sıkıştırma). Bu yöntemde hava gerekli olandan çok daha büyük basınçta sıkıştırılır, ve yoğuşuncaya kadar soğutulur. Hava daha sonra normal basıncına kadar genişletilir. Bu yöntemde - 60°C basınç çiy noktası sıcaklığına ulaşılabilir ancak bu yöntem oldukça pahalıdır. Çevre sıcaklığı ya da uygulamalar – 70°C gibi basınç çiy noktalarını gerektiriyorsa adsorpsiyon ve membranlı tip kurutucular kullanılır. Bu durumda hava hazırlanması tüm maliyetin %20’sini olusturabilir.

Sıkıştırma İşleminden Sonra Ne Kadar Nem Su Buhari Olarak Kalır ?
     

Eğer; örnek olarak; 7 m3 hava sabit sıcaklıkta ve 6 bar basınçta 1 m3’e indirilirse 6 birim su buharı fazla gelir ve yoğunlaşır. 1m3 basınçlı hava, 1 m3 atmosfer havasından fazla su tutamaz. Nem miktarı sıcaklık ve basınca bağlıdır. Nemin en yüksek miktarı aşağıdaki şekil’den bulunabilir. Sıkıştırma süresince hava soğutulursa, havanın su tutma kapasitesi azalır ve su yoğunlaşır. Kalan nem de bütün is elemanlarına ulaşır. Bu sebepten dolayı da bu elemanların basınç taraflarına su tutucular yerleştirilmelidir. Bunlar çevrim tipi filtreler olabilir. Bu tip filtrelerde; hava, engellere çarparak döndürülür ve soğutulur. Santrifüj etkisi ve soğutma da yoğunlaşmayı sağlar. Hava sıcaklığının düşürülmesi için bir örnek verilecek olursa;

·  6 bar ve 40 °C’ deki 1 m3 hava 7 gram su tutabilir.

·  Sıcaklık 10 °C’ ye düşürülürse yalnızca 1, 3 gram su tutabilir.

·  Sonuçta 7-1, 3 = 5, 7 gram su yoğunlaştırılmış olur.

Gaz Soğutmalı Kurutucu
            Soğutma yöntemi ile kurutma (Mekanik soğutmalı kurutucular)
Basınçlı havanın en fazla kullanılan kurutma yöntemi, onu bir soğutma makinası (sistemi) yardımı ile soğutmaktır.      +2/+4 °C' ye kadar soğutulan basınçlı havanın içerdiği su buharının büyük bir kısmı, sıvı su (kondensat) haline getirilerek ondan ayrılır. Böylece hava kurutulmuş olur. Kompresyonlu (mekanik soğutmalı) bir soğutma sistemi yardımı ile çalıştırılan basınçlı hava kurutucular BHK- iki ana gruba ayrılırlar
.
Kimyasal  Kurutucu
  

Adsorpsiyon, bir akışkan içinde bulunan bazı moleküllerin katı cisim yüzeyleri tarafından moleküler cekim kuvvetleri yardımı ile tutulmasıdır. Tersinir bir olaydır. Katı yüzeyine tutunmuş olan gaz molekülleri termal, mekanik veya başka moleküler kuvvetlerin etkisi ile kolayca buradan ayrılabilirler. Başta gaz ve gaz-buhar karışımlarının ayrılmasında uygulanan bu metotta, adsorbant adı verilen, mercimek-nohut iriliğinde taneli maddeler kullanılır. Bunların en önemlileri silica-gel, aktif alümina ve moleküler elek (molecular sieve) olup; her birinin değişik amaçlarda kullanılan türleri mevcuttur. Isıtıcısız ve dıştan ısıtıcılı abhk’ lar ile –40 °C ’ ye kadar çiğlenme sıcaklıkları elde edilebilir. Küçük miktarda bh debileri için basit, ısıtıcısız kurutucular kullanılır. Bu tip kurutuculara bir takım ölçme ve otomasyon elemanları eklenip periyotlar kısaltıldığında daha düşük çiğlenme sıcaklıkları da (- 70 °C ) elde etmek mümkündür. İçten ısıtıcılı abhk’larla – 70 °C ye varan çiğlenme sıcaklıkları elde edilebilir. Kurutucuya giren bh’nın yağsız olması gerekir. Yağlanan kompresörlerden gelen basınçlı havanın birkaç kademe yağ filitrelerinden geçirilerek alınması ve filitre elemanlarının müsaade edilen süresi içinde değiştirilmesi sağlanırsa yukarıda verilen kuruluk değerleri uzun süre muhafaza edilebilir. Ön filitre, hassas filitre ve aktif karbon filitrelerinden meydana gelen üç kademede basınçlı havadaki yağ oranı 0,003 ppm’e kadar düşürülebilir. Adsorbent’in zamanla tozlaşarak bh devresine kaçması ihtimalini ortadan kaldırmak için ABHK çıkışına bir toz filitresi koyulması tavsiye edilir. Elde edilebilecek çiğlenme sıcaklıkları –20/–40/-70 C mertebesindedir.

Filitreleme Sistemleri
 

 

 

 

 

Yoğuşma / Condensate
Buharın soğuması ile oluşur. Yoğuşma, havanın çiğ noktasına ulaşıldığında, yani havanın belli bir sıcaklıkta daha fazla su alamayacağı zaman, doğal olarak ortaya çıkan bir olgudur.
ilk hava filtreleri yüzyılı askın bir süre önce yapılmıştır ve filtreleme ortamı olarak dokuma kullanılmıştır. Filtreler o zamandan beri büyük değişikliğe uğramış ve gelişmişlerdir. Doğru filtrenin seçimi basınçlı havanın kalitesinde önemli bir etkiye sahiptir. Yüksek kalitede basınçlı hava birkaç filtreleme safhası gerektirir. Yalnızca hassas bir filtrenin kullanılması çözüm değildir. Filtreler su şekilde sınıflandırılabilir.

Basınçlı hat filitre leri;Basınçlı hava sistemleri'nde  kompresör'den gelen hava sıcaklık etkisiyle karbonlaşan yağ artıkları,yağ partikülleri,yağ buharı  içerir. Bu durum, pnömatik sistem ve hava ile çalışa makineler’de, kapasite düşüklüğüne, arızalanmalara ve bir çok problemlerin ortaya çıkmasına sebep olmaktadır.Basınçlı hava sistemi'nin değişik hassasiyet kademelerinde basınçlı hava filitreleri kullanılması gereklidir.

-Filtreler: 40 μm ‘dan büyük( ya da filtre kartusu seçimine göre 5 μm ) parçaciklari tutar.

- Hassas Filtreler : 0. 1μm ‘den büyük parçaciklari tutar

- Mikrofiltreler : 0. 01 μm’den büyük parçaciklari tutar. Ancak hava daha önce 5 μm’lik bir filtreden geçirilmis olmalidir

- Aktif Karbon Mikrofiltreler : 0. 003 μm’den büyük parçacıkları (aromatik veya koku yapan maddeler gibi ) tutar. Bu tip filtreler “altmikrofiltre” olarak da adlandırılır. Daha yüksek kalite elde edilmek isteniyorsa, hassas filtreleri yada mikro filtreleri seri olarak kullanarak asili kalan maddeler kademeli olarak filtre edilmelidir.Hava; içeri alındıktan sonra, santrifüj etki sağlanacak biçimde, kanatlar tarafından döndürülür. Tropikal hortumlara benzerliğinden dolayı, bu filtre “çevrim filtresi” olarak da adlandırılır. Büyük kati ve sivi parçacıklar santrifüj kuvvetlerin etkisi ile filtre kabinin iç çeperlerine fırlatılırlar ve %90’a varan bir ayrışma sağlanır. Ön temizlenmeye tabi tutulmuş hava daha sonra çok gözenekli sinter malzemeye sahip filtre içerisinden geçirilir. Yoğunlaşmış su ve kirlilik yaratan parçacıklar filtre kabında toplanırlar. Biriken su ve parçacıkların zaman zaman boşaltılır. Filtrenin içi belli bir zaman sonunda değiştirilip temizlenmelidir.

Yüzey Tipi Filtreler

Bu tip filtreler 5 ila 40 μm arası gözeneklere sahip metal ya da plastik örgülerden oluşurlar.Tanımlanan gözenek boyutundan büyük kirlilik yaratabilecek parçalar tutulur. Yüzey tipi filtreler; santrifüj tipi filtreler için ön-filtre olarak kullanılır.

Derinlik Tipi filtreler

Bu tip filtreler 1 μm’lik hassas ve 0, 01 μm’lik mikro filtrelerden ibarettir. Filtre malzemesi dokuma olmayan kumaş bir mikro filtredir, ve süper hassas borosilikat liflerden oluşur. Filtreleme olayı parçacıkların direkt etkisi ile baslar ve absorpsiyon, elenme, difüzyon, elektrostatik yüklenme ve van der Waals kuvvetleri ile sağlanır. Parçacıklar liflere dolaşırlar. Sıvı parçacıklar ise daha sonradan filtre kabinde toplanmak üzere büyük damlalar oluştururlar. Derinlik tipi filtreler basınçlı havadaki en küçük yag ve toz parçacıklarını ayırır. Aktif karbon filtreler kullanıldığı takdirde ise istenmeyen yağ buharı ve kokular filtre edilebilir. Ancak bu; yalnızca ilaç ve gıda sanayii ve paketleme gibi yüksek hassasiyet ve temizlik istenen alanlarda kullanılır. Filtreleme derecesi ise isteğe bağlıdır. Basınçlı hava içerisinde müsaade edilen parçacık boyutları şöyledir:

Aktif Karbon Filtreler

Bu tip filtreler gözenekli halde amorf karbon içerirler. Aktif karbon; 500-1500 m2/g gibi sıra dışı bir iç yüzeye sahiptir. Bu da çok küçük parçalar için bile büyük bir adsorpsiyon kapasitesi demektir. Adsorpsiyon olayi; yüzeyin, nokta, kenar, köse, kafes boşluklari gibi yerlerinde de gerçeklesir. Aktif karbon filtrelerin servis ömürleri basinç taraflarina yerlestirilen bir ön filtre ve mikro filtre sayesinde uzatilabilir. Bu filtreler 1000 saatlik kullanım sonunda yada yağ kokusu oluşmaya basladığında değiştirilir. Bu işlem sonunda (yeterli ön filtreleme yapıldı ise) kalıntı yağ miktari 1 milyonda 0, 003 parçaciktir. (0, 003 ppm) Bu bir SI birimi olmamasına rağmen hala geçerlidir. ( SI ‘da ifade “0, 003 mg/m3”’tür). Bu tip filtrelerin yukarıda bahsedilen alanlarda kullanımı özellikle tavsiye edilmektedir.

Not: Aktif karbon tipi filtreler daima basinç düsürme valflerinin basinçli tarafina yerlestirilirler çünkü içteki basinç kaybi hacimsel debiye baglıdır. Eczacilik ve gıda sanayii gibi uygulamalar yağsiz basinçli hava gerektirir. Kalinti yag (kompresör yagi) mutlaka giderilmelidir. Kompresör yağsiz çalisan tip olsa dahi içeri çekilen havada bulunan yağ partkülleri hassas araçlara ulasır. Bu yağ hassas çalisan parçalari tıkayabilir ve bozulmalarina sebep olabilir ya da yağlanmalarını hasara uğratabilir. Pneurop siniflari (Pneurop Talimatlari 6611) asagidaki standart degerleri belirlemistir:

Tel    :+90 322 428 90 28 Faks:+90 322 428 90 29 Gsm:+90 533 648 76 55 ADANA / TÜRKİYE

Basınçlı Hava Kurutucu Kurutucu Seçimi Genel Bilğiler
Gaz Soğutmalı Kurutucu Basınçlı Hava Kondens Basınçlı Hava Standartları
Adsorsiyumlu Kurutucu Basınçlı Hava Filitreleri   Sıkca Sorulan Sorular
| | | | | | |
Designed by: endgrup@hotmail.com